غلامرضا جلالى ( گروهى از پژوهشگران )
122
مشاهير مدفون در حرم رضوى ( فارسي )
( 1139 - 1163 ه . ق ) مهدى بيگ ، كه رئيس اين خانواده بود ، توانست حكومت منطقه را به دست گيرد . در سالهاى بعدى قدرت و نفوذ آنها بيشتر شد و همكارى مهدى بيگ با آقا محمد خان قاجار به اين امر كمك كرد . بعد از مهدى بيگ رياست ايل به پسرش هادى خان رسيد ، پس از او بين پسرانش فتحعلى خان و ولى خان بر سر رياست ايل رقابت درگرفت و منجر به دخالت حكومت مركزى در اين منطقه شد . در سال 1251 ه . ق به موجب حكمى از جانب محمد شاه قاجار رياست ايل به فتحعلى خان واگذار شد . « 1 » ولى خان كه تاريخ تولد آن مشخص نيست پيش از اين در سال 1242 ه . ق در جنگهاى ايران و روس همراه نايبالسلطنه عباس ميرزا در تبريز حضور داشت . « 2 » همانطور كه ذكر شد در اوايل سلطنت محمد شاه ، حكومت و رياست به برادرش فتحعلى خان رسيد اما ولى خان با حضور در جنگ هرات اين امتيازات را براى فرزندان خود تثبيت كرد . در سال 1253 ه . ق محمد شاه قاجار براى تسخير هرات و به اطاعت درآوردن كامران ميرزا حاكم آن بهسوى خراسان لشكر كشيد ، براى اين منظور حاكمان و خوانين محلى هركدام با نيروى خود به اردوى شاه ملحق شدند . ولى خان هم كه درجه سرتيپى داشت در نيشابور به اين لشكر پيوست . سپاه ايران در 23 شعبان 1253 ه . ق به اطراف هرات رسيد و اولين گروه از افغانان كه از شهر بيرون تاخته بودند با ولى خان سرتيپ تنكابنى و فتح اللّه خان ما فى « كه با مردم خود بر مقدمه سپاه بودند ، برخورد كردند . . . محمد ولى خان كه از نامداران شجعان ( شجاعان ) بود خود علم برداشته حمله افكند ، در پايان كار افغانان شكسته شدند . » « 3 »
--> ( 1 ) - على اصغر يوسفنيا : پيشين / 337 ( 2 ) - محمد حسن خان اعتماد السلطنه : تاريخ منتظم ناصرى 3 / 1578 . محمد تقى لسان الملك سپهر : ناسخ التواريخ 1 / 384 ( 3 ) - محمد تقى لسان الملك سپهر : پيشين